|
Pierwszą formą upamiętnienia pamięci 32 żołnierzy polskich, którzy zginęli w stodole w Podgajach był ustawiony w 1945 r. drewniany krzyż na którym umocowano tablicę z napisem:
Polaku! Tu w dniu 1 lutego 1945 roku barbarzyńcy niemieccy żywcem spalili 32 żołnierzy polskich, którzy po bohaterskiej walce dostali się do germańskiej niewoli. Hitlerowscy mordercy skrępowali naszych żołnierzy drutem kolczastym, oblali benzyna i podpalili w zamkniętej stodole. Polaku! Żołnierz polski wespół z żołnierzem radzieckim ukarzą za te zbrodnie germańskie bestie w ich zbójeckim gnieździe - Berlinie. Męczeńska śmierć naszych żołnierzy rozżarzy w nas jeszcze większy ogień nienawiści i pogardy dla wszystkiego co hitlerowskie. Polaku - zapamiętaj! Polaku - pomścij!
Prezentowany obok rysunek przedstawia prawdopodobnie późniejszy wariant tej tablicy z mniej emocjonalnym napisem:
Dnia 3(?) II 1945 r. / hitlerowcy spalili / żywcem w / stojącej na tym / miejscu stodole / 37 żołnierzy / I Armii W.P. / biorących udział / w wyzwalaniu / ziemi szczecineckiej. / Cześć ich pamięci.
Zdjęcie z roku 1950 pokazuje którąś z wersji prowizorycznego upamiętnienia.
Na miejscu tablicy ustawiono później (zdjęcie pochodzi z 1967 r.) stały kamienny pomnik w kształcie wysokiego prostopadłościanu zwieńczonego kulą i figurą Orła Białego.
Źródła:
1. Karta rejestracyjna miejsca pamięci narodowej przechowywana w Wojewódzkim Urzędzie Ochrony Zabytków w Poznaniu - Delegatura w Pile.
2. Przewodnik po upamiętnionych miejscach walk i męczeństwa lata wojny 1939-1945, Warszawa 1988, s. 516.
3. J. Sakrajda, Kawalerowie Krzyża Walecznych, Szczecinek 2003, s.8-11.
|
|
